1.0 Kaynak Kontrolcülerinin Tipik Görevleri

  • Merhaba sitemize moderatörler alınacaktır. admin hesabından bize ulaşabilirsiniz.

yonetim

Administrator
Yönetici
1 Kas 2019
23
0
3
1 Genel
Kaynak kontrolörleri, kaynaklanan elemanların öngörülen koşulları
karşılamalarını ve sözkonusu uygulama için uygun olmalarını sağlamak
amacıyla gereken kalite kontrol (QC) işlemlerinde yardımcı olmak amacıyla
çalıştırılırlar.
İşlerine güvenen işverenler için, Kaynak Kontrolörleri çeşitli KK prosedürlerini
anlama/yorumlama becerisine ve ayrıca kaynak teknolojisi konusunda sağlam
bilgiye sahip olmalıdırlar.
Görsel kontrol, tahribatsız inceleme (NDE) disiplinlerinden biridir ve bazı
uygulamalar için bunun tek yolu olabilir.
Daha titiz hizmet koşulları sözkonusu olduğunda, görsel muayeneyi genellikle
bir veya birden fazla başka tahribatsız test (NDT) tekniği izleyecektir (yüzey
çatlağı tespiti ve alın kaynaklarının hacimsel kontrolü.
Uygulama Standartları/Kodları genellikle kaynak kontrolüne ilişkin kabul
kriterlerini içeren başka standartları öngörürler (veya bunlara atıfta bulunurlar)
ve yüzey çatlağı tespiti ve hacimsel kontrol için kullanılacak özel teknikler
hakkında oldukça ayrıntılı olabilirler; fakat görsel kontrolle ilgili temel
gereklilikler konusunda genellikle herhangi bir yönlendirici bilgi içermezler.
Görsel kontrole ilişkin yönlendirici ve temel koşullar aşağıdaki
standartta belirtilmektedir:
BS EN 970 (Ergitme Kaynaklarının Tahribatsız İncelemesi – Görsel
İnceleme)
2 Görsel İncelemeye İlişkin Temel Koşullar
(BS EN 970 standardına göre)
BS EN 970 standardı aşağıda belirtilenleri öngörmektedir:
• Kaynak kontrol personeline ilişkin koşullar.
• Görsel inceleme için uygun koşullara ilişkin tavsiyeler.
• İnceleme için gerekebilecek/yardımcı olabilecek masdarlar/incelemeye
yardımcı araçlar.
• Kontrol kayıtlarına dahil edilmesi gerekebilecek bilgilere yönelik rehberlik
• Üretim sırasında kontrole ne zaman gerek duyulabileceğine ilişkin rehberlik
Bu konuların her birine ilişkin özet bilgiler aşağıda verilmektedir.
3 Kaynak Kontrol Personeli
Belli bir sözleşmeyle işe başlamadan önce, BS 970 Kaynak Kontrolörlerinin:
• Gerçekleştirilecek olan üretim işiyle ilgili standartlar*, kurallar ve
şartnameler konusunda bilgi sahibi olmaları;
• Kullanılacak kaynak prosedürü/prosedürleri konusunda bilgi sahibi olmaları
• Görme duygularının iyi olmaları (EN 473’e göre) ve 12 ayda bir göz kontrolü
yaptırmaları gerektiğini öngörmektedir.
(* standartlar Ulusal veya Müşteriye ait olabilir)
BS EN 970, kaynakların görsel kontrolüne ilişkin bir resmi kalifikasyon
vermemekte veya herhangi bir tavsiyede bulunmamaktadır. Ne var ki,
kontrolörlerin kaynak kontrolü konusunda pratik bilgiye ve ayrıca Kaynak
Kontrolü konusunda tanınmış bir kalifikasyona (örn. CSWIP Kalifikasyonu)
sahip olmaları genel endüstri uygulaması durumuna gelmiştir
4 Görsel Kontrol Koşulları
Aydınlatma
BS EN 970, minimum aydınlatmanın 350 lx olacağını belirtmekte, fakat
minimum 500 lux* önermektedir.
* normal mağaza veya büro aydınlatması
Erişim
Doğrudan kontrol için yüzeye erişim gözün:
• kontrol edilen yüzeyden 600mm mesafe dahilinde olmasını
• en az 30°’lik bir bakış açısı konumunda olmasını sağlamalıdır.
600mm (maks.)
30° (min.)
5 Görsel Kontrole Yardımcı Araçlar
Doğrudan görsel kontrol için erişimin kısıtlı olduğu durumda, genellikle
sözleşme tarafları arasında mutabakatla bir aynalı boroskop veya fiber optik
izleme sistemi seçeneklerinden yararlanılabilir.
Ayrıca, yüzey kusurları ile zemin arasında uygun kontrastı ve rölyef etkisini
yaratmak için yardımcı aydınlatma sağlanması da gerekebilir.
Görsel incelemeye kolaylaştırmak için uygun olabilecek diğer aydınlatma
elemanları şunlardır:
• Kaynak masdarları (pah açılarının ve kaynak profilinin, dolgu boyutunun,
kontrol edilmesi, dikişaltı derinliğinin ölçülmesi için).
• Özel kaynak boşluğu masdarları ve doğrusal hiza bozukluğu (yüksek-
alçak) masdarları.
• Düz masdarlar ve mezuralar.
• Büyüteçler (eğer görsel incelemeye yardımcı olması için bir büyüteç
kullanılacaksa X2 ile X5 arasında olmalıdır).
BS 970 standardı, çeşitli kaynak masdarlarının şemalarını ve ayrıca bunların
ne için kullanılabileceğine ve yapılabilecek ölçümlerin hassasiyetine ilişkin
ayrıntıları içerir.
6 Kontrol Yapılması Gerekebilecek Aşamalar
BS EN 970 standardı, incelemenin normalde kaynaklandığı haliyle kaynaklar
üzerinde gerçekleştirilmesini öngörür. Bu, tamamlanmış kaynağın görsel
kontrolünün bir minimum koşul olduğu anlamına gelir.
Ne var ki, BS EN 970 standardı aynı zamanda kontrol derecesinin ve bazı
kontrol işlemlerinin gerekli olduğu aşamaların Uygulama Standardı tarafından
veya müşteri ile üretici arasında mutabakatla belirlenmesi gerektiğini belirtir.
Basınçlı kaplar ve boru sistemleri veya büyük yapılar gibi yüksek sağlamlığa
sahip olması gereken mamul elemanlarda, kontrol faaliyeti genellikle üretim
süreci boyunca gerekli olacak; örn:
• Kaynaktan önce
• Kaynak sırasında
• Kaynaktan sonra
Üretimin bu aşamalarının her birinde kontrol faaliyetleri, Kaynak
Kontrolörünün Görevleri olarak görülebilir ve gerekli olabilecek tipik
kontroller aşağıda açıklanmaktadır.
7 Bir Kaynak Kontrolörünün Tipik Görevleri
Bir yeni sözleşmenin başında bir Kaynak Kontrolörünün bilmesi gereken ilgili
standartlar, kurallar ve şartnameler, kontrolörün belli ayrıntılar konusunda
kararlar vermesi için üretim sırasında başvurması gerekecek belgelerdir.
Başvurulması gerekebilecek tipik belgeler şunlardır:
• Uygulama Standardı (veya Kodu)
(görsel kabul kriterleri için– aşağıdaki nota bakınız *)
• Kalite planları veya inceleme kontrol listeleri
(kontrolün tipine ve derecesine göre)
• Çizimler
(montaj/toplama ayrıntıları ve boyutsal gereklilikler için)
• QC prosedürleri
(Belge kontrolü, malzeme taşıma, elektrod muhafazası, WPS’ler vs. gibi
şirketin Kalite Kontrol/Kalite Güvence (QC/QA) prosedürleri
*Not: Üretilen elemana ilişkin gerekliliklerin çoğunun Ulusal Standartlarda,
Müşteri Standartlarında veya çeşitli QC Prosedürlerinde belirtilmesinin
gerekmesine karşın, bazı özelliklerin kesin olarak tanımlanması kolay değildir
ve koşul iyi işçilik standardı olarak verilebilir.
Tam olarak tanımlaması zor olan gerekliliklere bazı biçim toleransları, şekilde
bozulması, yüzey hasarı veya kaynak sıçrama miktarı örnek olarak verilebilir.
İyi işçilik, bir kalifiye işçinin belli bir çalışma ortamında doğru araçlar
kullandığında güçlük çekmeden sağlayabileceği standarttır.
Uygulamada, mamul elemanın uygulaması iyi işçilik konusunda verilecek
kararı etkileyen ana faktör olacak veya ilgili müşteri şartnamesi makul işçilik
düzeyini saptayacaktır.
Kaynak yüzeyi bitişi ve burun karışımı , kaynak kökü profili ve zımparalamayla
veya son işlemle düzeltilmesi gerekecek kaynaklar için gerekli bitiş gibi
ayrıntılara yönelik kabul standardıyla ilgili yönlendirici bilgi edinmek amacıyla
bazen referans numunelere gerek duyulur.
Bir Kaynak Kontrolörü ayrıca gerek duyulacak kontrol yardımcı araçlarının:
• iyi durumda olmalarını
• uygun şekilde/QC prosedürlerinin gerektirdiği biçimde kalibre edilmelerini
de sağlamalıdır.
Güvenlik “bilinci” bütün çalışanların görevidir ve bir Kaynak Kontrolörü: • işyeriyle ilgili bütün güvenlik yönetmelikleri konusunda bilgili olmalı • Gerekli olacak güvenlik cihazlarının mevcut ve iyi durumda olmalarını sağlamalıdır.
 
Son düzenleme: